Hiện có 3 người xem / 977941 lần xem
         info@sachvatranh.com       84 (0) 1 222 929 703        
 

CUỐN ĐÔNG DƯƠNG (INDOCHINE)

- MỘT CỔ THƯ ĐÃ 118 TUỔI ĐỜI (1896)

CỦA ĐẠI TÁ HENRI DE PONCHALON

Đây là một cổ thư rất quý, vì nó cung cấp khá nhiều tài liệu sử học về việc quân Pháp đánh chiếm Đà Nẵng (Tourane), trong những năm 1858 – 1860.

Tuy nhiên, trước khi giới thiệu cuốn sách, người viết muốn trình bày trước một số chi tiết cần thiết liên quan tới địa danh Đông Dương, vì đa số người Việt mình thường nghĩ là Đông Dương chỉ gồm có ba nước là Miên, Lào và nước ta. Thực ra địa danh Đông Dương chỉ một bán đảo ở Á Châu, nằm giữa Trung Hoa và Ấn Độ, gồm các nước Miến Điện, Thái Lan, Tây Mã Lai, Singapo, Cam Bốt, Lào và Việt Nam. Địa danh Đông Dương thuộc Pháp (Indochine francaise) mới là có 3 nước, và thoạt đầu vào năm 1887 chỉ có Cam Bốt và Việt Nam (Nam Kỳ, Bắc Kỳ, Trung Kỳ) và mãi tới năm 1893, bọn Pháp mới lấy thêm và sát nhập Lào vào Đông Dương thuộc Pháp, và địa danh này biến mất vào các năm 1949-1950 khi các quốc gia trên dành được Độc Lập qua nhiều Hiệp Định.

Bây giờ người viết xin được giới thiệu cuốn cổ thư quý giá này. Sách khổ 16x25cm và dày 336 trang, với một số hình vẽ minh họa và bản đồ.

Ở ngay đầu cuốn sách tác giả có vài trang viết cho các con trai của ông. Kế đó là một vài thông báo chỉ dẫn khi đọc cuốn sách, rồi tới Phần Giới Thiệu. Sau đó sách được chia làm ba Phần:

Phần 1: “Từ Pháp sang Đông Dương” gồm 5 chương

từ trang 52 - 96.

Phần 2: “Chiến dịch Đông Dương” gồm 8 chương

từ trang 97 - 243.

Phần 3:“Từ Quảng Đông về Toulon” gồm 3 chương

từ trang 244 - 320,

và cuối cùng là Phần Kết Luận.

Vì đây là một cuốn sách được viết dưới dạng Ký ức về du lịch và về các Chiến dịch mà tác giả đã tham dự và chứng kiến, phạm vi bài viết này sẽ chỉ nói về Phần 2 vì có liên quan tới Việt Nam của chúng ta.

Và sau đây là các chi tiết đáng quan tâm trong Phần 2:

Chương 1: Việc đánh chiếm Đà Nẵng (Tourane). Trong chương này tác giả kể về việc bọn Pháp đánh bom và chiếm Đà Nẵng - Việc đánh chiếm các đồn lũy ở phía Đông và phía Tây Đà Nẵng – Tác giả nói về cảnh quan “ngôi làng” Đà Nẵng vì tác giả dùng từ “village de Tourane” – Về việc san bằng cái đồn ở phía Tây – Về việc bọn Pháp đi tuần thám trên sông Đà Nẵng.

Chương 2: Việc tiến quân đánh Cam Le. Trong chương này tác giả nói về việc quân Pháp đánh chiếm một nơi mà tác giả viết là Cam Le (phải chăng là Cẩm Lệ? Người viết không biết rõ) – Về việc tàn phá ngôi làng đó – Về những tin tức nhận được từ Bắc Kỳ – Về việc tái thiết thành phố Đà Nẵng – Về việc chiếm một thành lũy tên là Don Mai (Đồn Mai chăng?) – Về việc tái chiếm cái đồn ở phía Đông – Về việc sửa soạn cho chiến dịch đánh chiếm Sài Gòn – Về những quan hệ giữa viên Thủy Sư Đô Đốc và Đức Cha Pellerin (Tên ông Đức Cha này sau được đặt cho một ngôi trường).

Chương 3: Chiến dịch đánh chiếm Sài Gòn. Trong chương này tác giả viết về các sự việc như: Khởi hành từ Đà Nẵng – Vịnh Cam Ranh – Vũng Tàu (Cap Saint-Jacques) – Đánh chiếm đồn Yentao – Tiến vào sông Sài Gòn – Vụ nổ lớn ở Cần Giờ – Quang cảnh hai bờ sông Đồng Nai – Pháp đánh chiếm liên tiếp 6 đồn lũy – Đánh bom và chiếm các thành ở phía Nam – Cảnh Saigon – Cảnh Chợ Lớn – Đánh phá và chiếm đóng thành Sài Gòn – Tác giả trở lại Đà Nẵng.

Chương 4: Trên sông Đà Nẵng. Trong chương này tác giả nói về các vụ việc như sau: Vụ tấn công cái đồn ở phía Đông – Các vị trí của quân thù (quân Việt Nam) ở hai bên bờ sông – Các khu rừng nguyên sinh – Các cuộc săn bắn – Người sung sướng nhất trần gian – Vụ thất trận ở Đồn Kỳ Hòa – Việc tái chiếm cái đồn ở phía Tây – Trận nã pháo ngày 6 tháng 5.

Chương 5: Trận đánh ngày 8 tháng 5 – Hòa Ước. Trong chương này tác giả viết về các chuyện sau đây: Trận đánh ngày 8 tháng 5 – Đánh chiếm cái đồn còn kháng cự – Đánh chiếm cái đồn “Những đụn cát nhỏ” – Các cuộc Hội Nghị để ngưng chiến -– Dịch tả và bão tố – Ý kiến của các quan Việt Nam về các Linh Mục Thừa Sai – Hết kỳ hạn ngưng chiến – Các biện pháp để sửa soạn một cuộc chiến nhỏ.

Chương 6: Các trận đánh ngày 15 tháng 9 và ngày 18 tháng 11. Trong chương này tác giả viết về các sự việc sau đây: Trận đánh ngày 15 tháng 9 – Các lính canh rất nhanh lẹ –Trung úy Boreau – Đánh chiếm đồn bên phải và đồn đỏ – Các con voi trận – Phó Đề Đốc Page – Trận đánh ngày 18 tháng 11 – Cái chết của Thiếu tá Déroulède – Đánh chiếm các đồn binh trên đường tới Huế – Việc di tản từng bước một các tiền đồn – Việc Thiếu úy Prot bị giết.

Chương 7: Di tản khỏi Đà Nẵng. Trong chương này tác giả viết về các vụ việc sau đây: Ngôi làng Kiên Chân – Đô Đốc Page đi Hồng kông – Bệnh dịch mới – Di tản khỏi làng Kiên Chân – Các quan Việt Nam vui chơi – Ngôi làng nổi – Giải giáp và di tản khỏi các đồn – Binh lính xuống tàu – Đà Nẵng trong khói lửa – Một đêm trên chiến thuyền – Các loạt đạn bắn từ chiến thuyền – Kỷ niệm chót.

Chương 8: Những ngày ở Sài Gòn. Trong chương này tác giả viết về các vụ việc sau đây: Từ Đà Nẵng tới Sài Gòn – Sài Gòn – Trang trại các thầy đồ – Thành cổ và thành mới – Khí hậu ở Nam Kỳ – Chiến thuyền Europe bị đắm – Lăng Cha Cả – Nghĩa trang ba tàu – Trại quân đồn trú ở Sài Gòn – Phong trào thương mại – Những tên Do Thái ở Viễn Đông – Tương lai của thuộc địa – Rời Sài Gòn để ra về.

Cuốn sách quả là một nguồn tài liệu tốt cho những ai quan tâm nghiên cứu lịch sử nước nhà…

Trích Hồi ký 60 năm chơi sách, Chương VI.

VŨ ANH TUẤN
Bài đã đăng
TÔI KHÓC EM TÔI
Đôi lời giới thiệu tập thơ "Mong manh thu vàng" của Phạm Thị Minh Hưng
Vài kỷ niệm buồn vui về Bs
SANG HƠN MỸ
HẮN, TÊN THIỆN QUỶ
ĐẠI THI HÀO NGUYỄN DU VÀ TRUYỆN KIỀU
VỀ CUỐN QUÝ THƯ
THAY LỜI GIỚI THIỆU
MỘT ĐỜI VỚI SÁCH
CUỐN ĐẠI CHIẾN THẾ GIỚI 1914-1918
Những tác phẩm sơn mài TUYỆT VỜI
VÀI CHI TIẾT
CUỐN CỔ THƯ 156 NĂM TUỔI VÀ TÔI
ĐỘNG LỰC NÀO KHIẾN TÔI HAM TÌM VÀ GIỚI THIỆU
CUỐN “THỔ PHỈ VÀ PHIẾN LOẠN Ở BẮC KỲ”
ĐẦU NĂM LƯỢM ĐƯỢC VÀNG
LIECHTENSTEIN
Vài điều nên biết về 1 người bạn Pháp
VÀI DÒNG VỀ MỘT CUỐN SÁCH
TÌNH THƯ MỘT BỨC,
VÀI ĐIỀU ĐÁNG GHI NHỚ
VÀI CẢM TƯỞNG SAU KHI THAM DỰ
TÂY CŨNG TAM SAO THẤT BẢN
Vài chi tiết về cuốn sách nhan đề
Cuốn “Ở BẮC KỲ” (AU TONKIN)
Vài chi tiết về kỳ họp ngày 14/11/2009 của CLB Sách Xưa & Nay
Quyển “1001 CUỐN SÁCH BẠN CẦN PHẢI ĐỌC TRƯỚC KHI ĐI XA”
Những chi tiết về cuộc họp ngày 11/4/2009
CLB Sách Xưa và Nay viếng thăm An Tất Viên
CUỐN “NGƯỜI PHÁP TỚI BẮC KỲ” _ 1787-1884
THIÊN DUYÊN VỚI SÁCH CỔ
CÂU CHUYỆN THƠ MỚI THỜI TIỀN CHIẾN
Bộ sách: “MỘT ĐẾ QUỐC THUỘC ĐỊA CỦA PHÁP: ĐÔNG DƯƠNG”
CHIẾN THẮNG OANH LIỆT của BẠCH THÁI BƯỞI
Một số sự việc đáng được nhắc lại
Vài chi tiết về cuốn “SÁCH DẠY HÁT TIẾNG NAM”
Vài chi tiết lý thú về buổi họp ngày 10-2-2007
MỘT SỐ CHI TIẾT VỀ ĐỊA DƯ RẤT CẦN BIẾT VỀ NƯỚC BẠN HOA KỲ
HỒI KÝ 60 NĂM CHƠI SÁCH (Trích đoạn)
Vài dòng về cuốn sách cổ “XỨ BẮC KỲ” (Le Tonkin)
Vài chi tiết về cuốn “MISSIONS DE COCHINCHINE”
Vài chi tiết về cuốn “CUỘC PHIÊU LƯU CỦA THẾ KỶ XX”
Cuốn “Ở ĐÔNG DƯƠNG NAM KỲ, CAO MIÊN, TRUNG KỲ VÀ BẮC KỲ”
Vài chi tiết về cuốn “TỪ BA LÊ TỚI BẮC KỲ”
Cuốn “CHUYỆN ĐÂY, CHUYỆN ĐÓ”
CUỐN “PHONG TỤC VÀ TẬP QUÁN CỦA NGƯỜI ANNAM”
Cuốn NIÊN BIỂU CÁC NỀN VĂN MINH
Vài chi tiết về một cuốn sách KHÔNG PHẢI TÔI “CHƠI” MÀ LÀ TÔI MỚI “LÀM ”
Vài dòng về cuốn sách “MỘT CHIẾN DỊCH Ở BẮC KỲ”
Vài điều lý thú về cuốn "VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM"
Vài chi tiết về một cuốn sách mới xuất bản năm 1992
Giới thiệu 2 cuốn sách mới
Vài chi tiết về bộ sách “CON QUỶ CÀ NHẮC”
CUỐN “GIA ĐỊNH THUNG CHÍ”
CUỐN “CÁC HỘI KÍN TRÊN ĐẤT ANNAM”
VÀI CHI TIẾT VỀ BỘ BÁO KHOA HỌC HUYỀN BÍ
CUỐN ALBUM ĐẶC BIỆT CỦA BÁO ẢNH PHÁP
CUỐN “ĐÔNG DƯƠNG THUỘC PHÁP”
VÀI CHI TIẾT VỀ CUỐN SÁCH NHAN ĐỀ LÀ “XỨ BẮC KỲ”
VÀI ĐIỀU NÊN BIẾT VỀ CUỐN “TỰ ĐIỂN TIỂU SỬ
CUỐN “LỄ TANG CỦA NGƯỜI VIỆT NAM”
HƠN 300 NĂM TRƯỚC
SÁCH QUAN CHẾ
VÀI CHI TIẾT VỀ MỘT BỘ SÁCH RA ĐỜI 6 NĂM
Vài điều cần biết về tờ Gia Định báo
Vài cảm nghĩ về vấn đề sửa bản in
Lịch sử HÀN LÂM VIỆN ở nước ta và ở Pháp quốc
Thú chơi tranh và người thưởng ngoạn tranh ngày nay
Từ Lâu Đài đến Bảo Tàng
Thú chơi sưu tập
Nhân hai cuộc thi “Những cuốn sách vàng lần thứ 3”
Người Việt Nam đầu tiên nhảy dù là ai?
Lịch Sử Bưu Thiếp
TIÊU NGỮ
CÓ NÊN DỰNG LẠI THÁP PISE KHÔNG?
Hai chiếc thuyền rồng ở hồ Némi
Những cuốn sách đã ghé đời tôi và . . . . Ở LẠI
VỀ MỘT CUỐN SÁCH MÀ TÔI MỚI CÓ CƠ DUYÊN MUA ĐƯỢC
TỔNG KẾT 4 NĂM HOẠT ĐỘNG
NHỮNG KỶ LỤC & THÔNG TIN
VỀ MỘT CUỐN SÁCH ĐÔNG DƯƠNG RẤT HAY VÀ QUÝ
VỀ 1 SỐ NHÀ VĂN VIẾT NHIỀU Ở NƯỚC NGOÀI VÀ Ở NƯỚC TA
NÊN DẪN ĐỦ 35 CHỮ TRONG CHÚC THƯ CỦA VICTOR HUGO
NOSTRADAMUS
VÀI CHI TIẾT VỀ MỘT BỘ SÁCH TRƯỚC ĐẠI CÁCH MẠNG PHÁP
VỀ MỘT SỐ ĐIỀU KHÔNG CHÍNH XÁC TRONG BÀI
MỘT CHUYỆN “CHÂU VỀ HIỆP PHỐ”
PHƯƠNG THỨC LÀM VIỆC RẤT KHOA HỌC
VỀ GIÁ TRỊ THỰC TẾ CỦA MỘT SỐ TÁC PHẨM
CÁC “THƯ HIỆP” VÀ NỖI OAN CẦN ĐƯỢC GIẢI BÀY CỦA HỌ
HAI BỘ TRƯỜNG GIANG TIỂU THUYẾT CỦA EUGENE SUE:
Vài chi tiết về một số thư viện
MỘT CHÚT DUYÊN VỚI… SÁCH XƯA
LỄ RA MẮT CÂU LẠC BỘ SÁCH XƯA VÀ NAY
VÀI CHI TIẾT VỀ MỘT CUỐN SÁCH
TAM SAO THẤT BẢN
CUỐN BÚT QUAN HOÀI
BỘ “TAO ĐÀN TẠP CHÍ”
CHUYỆN VỀ CÁC GIỜ KHẮC SÁNG TÁC
­­Một cuốn sách cổ trên 300 năm
TÀI VẼ TRANH KHÔI HÀI CỦA TÚ MỠ
VỀ CUỐN “NGHỆ THUẬT Ở HUẾ” (L’ART À HUE)
VÀI CHI TIẾT VỀ BỘ “TẤN TUỒNG ĐỜI”
Những bộ sách vẫn cùng tôi đồng hành
Tản mạn về sách
Có nên dùng Tây Ba lô làm phụ đạo không?
MỘT CHUYỆN TRẢ THÙ
Chọc giận THẦN TÀI
Thứ duy nhất không mua được bằng tiền
Nỗi đau nho nhỏ của người yêu sách
Bài đọc tại buổi trao giải cuộc thi
Vài chi tiết về cuốn “Connaissance du Vietnam”
Tiểu phẩm hài hước cười ra nước mắt…
Làm thế nào để có một bộ sưu tập KIỀU đầy ấn tượng
Về một cuốn sách rất hay mà tôi mới có cơ duyên tìm lại được
Lược sử BÁO CHÍ VIỆT NAM từ khởi thuỷ tới 1945
Những tác phẩm sơn mài tuyệt vời
Về một trò chơi cần được tổ chức và phổ biến ngay
Tham luận tại Hội nghị Quốc tế
Không phải cứ giỏi ngoại ngữ...
Học giả, học thiệt
Nghĩa của từ "Hat trick"
Một sai lầm cần được đính chính
Vấn đề hôm nay
Ông thầy quái đản của tôi
Trả lại sự công bằng
Hoan chiến: Một thứ chiến tranh mới lạ kỳ thú
Hội chứng sính ngoại ngữ
 
Netadong.com thiết kế